Natuurbehoud-projecten in Zuid-Amerika maken echt het verschil bij het beschermen van de rijke biodiversiteit in de regio, waaronder de Pantanal in Brazilië
De Pantanal is een uitgestrekte overstromingsvlakte die zo'n 210.000 km² Braziliaans grondgebied beslaat, zoals je leest in onze Pantanal reisgids. Als een van de rijkste ecosystemen ter wereld strekt het gebied zich uit over de deelstaten Mato Grosso en Mato Grosso do Sul. Met meer dan 4.000 gecatalogiseerde soorten is het een onmisbaar toevluchtsoord voor de Zuid-Amerikaanse dierenwereld.
Toch staat al die rijkdom onder toenemende druk. Ontbossing, oprukkende landbouw, ongecontroleerde branden en de groeiende gevolgen van klimaatverandering leggen een enorme last op dit kwetsbare bioom. Het goede nieuws: er lopen tal van initiatieven om het gebied te beschermen, zoals milieuwetgeving, duurzaam reizen en natuurbehoud-projecten in de Pantanal.
PlanetaEXO, een ecotoerisme-platform gespecialiseerd in reizen naar de Pantanal, heeft 5 non-profits uitgekozen die bekendstaan om hun impact en hun inzet voor het behoud van natuurlijke leefgebieden, duurzaam landgebruik en blijvend werk zodat de dierenwereld ook de komende jaren blijft floreren. Lees hieronder verder!
1. Onçafari Project
Onçafari is een van de belangrijkste initiatieven voor het behoud van wilde dieren in Zuid-Amerika. De missie: de biodiversiteit van Brazilië veiligstellen door natuurgebieden te beschermen en de sociaaleconomische ontwikkeling van lokale gemeenschappen te ondersteunen.
In de Pantanal draait het om bewustwording rond het belang van jaguars en het promoten van ecotoerisme als duurzame bron van inkomsten. Sinds 2011 werkt het Onçafari Project samen met Caiman, een ecologisch reservaat in Miranda (MS).
Doordat de dieren stap voor stap wennen aan mensen en voertuigen, maken gasten van Caiman kans op bijzondere en veilige waarnemingen van jaguars en andere soorten. Het noorden van de Pantanal blijft dé regio om jaguars te spotten in de Pantanal, maar dit is de enige plek in het zuiden waar je ze vaak ziet.
Ecotoerisme versterkt zowel het natuurbehoud als de lokale economie, maar Onçafari zet zich ook in voor wetenschappelijk onderzoek, het terugbrengen van dieren in het wild, milieueducatie, sociale inclusie en bosbeheer.
Zo help je het Onçafari Project
Steun Onçafari door via verantwoord toerisme Caiman te bezoeken, hun natuurbehoud-werk te volgen of een donatie te doen.
👉 Lees ook: Wat is de beste Pantanal-safari in Brazilië?
2. SOS Pantanal
SOS Pantanal is al sinds 2009 actief en speelt een sleutelrol in het beschermen van de biodiversiteit van het bioom, terwijl het duurzaam landgebruik stimuleert. De missie is helder: de ecologische en culturele rijkdom van de regio behouden en zo een evenwichtige toekomst waarborgen voor zowel de natuur als de lokale gemeenschappen.
Het werk van dit natuurbehoud-project in de Pantanal rust op drie pijlers:
- Bestuur en waterveiligheid
- Bescherming en herstel van het milieu
- Preventie en bestrijding van bosbranden
Door samen te werken met landeigenaren, onderzoekers, overheden en lokale organisaties versterkt SOS Pantanal het overheidsbeleid, stimuleert het duurzame productie en herstelt het aangetaste gebieden. Ook milieueducatie en maatschappelijke betrokkenheid zijn onmisbaar in hun werk, waardoor natuurbehoud een gedeelde verantwoordelijkheid wordt in de hele regio.
Zo help je SOS Pantanal
Vergroot het bewustzijn over duurzame praktijken, koop producten van lokale producenten, volg de officiële kanalen van het project op social media of steun het met een donatie.
3. Jaguar Identification Project
Het Jaguar Identification Project richt zich op de langdurige studie en bescherming van jaguars in de Braziliaanse Pantanal, met niet-invasieve methodes zoals het herkennen van vlekkenpatronen en cameravallen.
Het project bouwt een gedetailleerde database van geïdentificeerde dieren op, waarmee onderzoekers meer inzicht krijgen in het gedrag, territoriumgebruik en de beschermingsbehoeften van de dieren.
Naast onderzoek zet het project in op milieueducatie voor bewoners en bezoekers. Zo groeit het draagvlak voor de bescherming van het bioom en komt de jaguar naar voren als symbool van een gezonde Pantanal.
Zo help je het Jaguar Identification Project
Kies bij een bezoek aan de natuurgebieden van de Pantanal voor bedrijven die wetenschappelijk onderzoek steunen, deel de content van het Jaguar ID Project om aandacht te vragen en doneer of koop officiële merchandise.
👉 Lees ook: Wat is de beste reistijd voor de Pantanal?
4. Blue Macaw Project
Het Blue Macaw Project laat overtuigend zien hoe wetenschap en betrokkenheid van de gemeenschap een soort terug kunnen halen van de rand van uitsterven.
Het project draait om de hyacinthara (Anodorhynchus hyacinthinus) en werd in 1990 opgericht door biologe Neiva Guedes. De belangrijkste taken zijn het monitoren van natuurlijke en kunstmatige nesten, het volgen van de voortplanting en het verzamelen van gegevens over andere vogelsoorten, waaronder geelvleugelara's, toekans, haviken en uilen, en andere dieren van de Pantanal die hetzelfde leefgebied delen.
Dankzij de toegewijde inzet voor de bescherming van de biodiversiteit in de Pantanal is de populatie hyacinthara's flink gegroeid. Op de Rode Lijst van de IUCN ging de soort in 2014 van 'bedreigd' naar 'kwetsbaar'.
Zo help je het Blue Macaw Project
Vermijd en meld illegale handel in huisdieren, help het bewustzijn over de bescherming van inheemse soorten te vergroten, sponsor een nest of een kuiken, koop officiële merchandise of doe een donatie. Ontdek hoe je het Blue Macaw Project kunt steunen.
5. Giant Otter Project
De reuzenotter (Pteronura brasiliensis) is het grootste marterachtige dier van Zuid-Amerika. De soort leeft in hechte familiegroepen in de rivieren en meren van de Pantanal, de Cerrado en het Amazonegebied. Ondanks zijn rol in aquatische ecosystemen staat de reuzenotter te boek als ernstig bedreigd door aantasting van zijn leefgebied, conflicten met mensen en illegale jacht.
Sinds 2019 zet het Giant Otter Project zich in voor het beschermen van de soort en zijn leefgebied via populatiemonitoring, wetenschappelijk onderzoek, milieueducatie en het stimuleren van duurzaam toerisme.
In 2024 hield de non-profit ruim 190 km Pantanal-rivieren in de gaten en identificeerde 82 otters in 13 familiegroepen.
Zo help je het Giant Otter Project
Kies voor bedrijven met verantwoord toerisme, doe mee aan educatieve activiteiten over de bescherming van het water, koop officiële merchandise of doe een donatie.
👉 Lees ook: Hoe kom je in de Pantanal, Brazilië
Waarom zijn natuurbehoud-projecten in de Pantanal en duurzaam reizen zo belangrijk?
Initiatieven die de wilde dieren en natuurgebieden van de Pantanal beschermen, zijn onmisbaar voor het welzijn van het bioom.
Via onderzoek, het in kaart brengen van soorten en educatieve programma's worden flora en fauna beschermd en hersteld, zodat het ecosysteem een kans krijgt om te overleven en te floreren, ondanks problemen als de opwarming van de aarde en ontbossing.
Duurzaam toerisme is net zo belangrijk: het vergroot de interesse en kennis van het publiek over het belang van natuurbehoud en geeft de lokale economie een impuls, wat gunstig is voor de financiële situatie van gezinnen en kleine ondernemers.
Verantwoord reizen in de Pantanal met PlanetaEXO
PlanetaEXO is een ecotoerisme-platform gespecialiseerd in Pantanal-reizen, dat samenwerkt met de beste lokale operators voor ervaringen met een positieve impact op de natuur, de lokale gemeenschappen en natuurlijk de reizigers zelf.
Naast verantwoord toerisme helpen we je je reis te plannen volgens jouw wensen op het gebied van comfort, natuurbeleving en routes op maat. Neem nu contact met ons op!
