Praktische reisgids voor de Atacamawoestijn: zo kom je in San Pedro de Atacama, dit houden de klassieke tochten in, dit kosten de toegangskaartjes en zo ga je om met de hoogte
De Atacamawoestijn ligt als een lange strook in het noorden van Chili, tussen de Grote Oceaan en de Andes, en wordt vaak de droogste woestijn ter wereld genoemd. Bijna elke reis begint in San Pedro de Atacama, een klein adobedorp op ongeveer 2.400 m. Er valt nauwelijks regen en je telt er meer dan 300 heldere dagen.
Juist die mix van hoogte, droge lucht en donkere nachten trekt reizigers hierheen. Denk aan geisers bij zonsopgang, flamingo’s op de zoutvlaktes, rode rotsen naast turquoise lagunes en een van de helderste sterrenhemels op aarde.
Benieuwd wat je kunt verwachten voordat je vertrekt? PlanetaEXO, een ecotoerismeplatform gespecialiseerd in Atacama-tours, zette in deze reisgids alles op een rij wat je nodig hebt om je reis te plannen. Lees snel verder!
Waar ligt de Atacamawoestijn?
Je vindt de Atacamawoestijn in Noord-Chili, aan de Pacifische kust van Zuid-Amerika. Ingeklemd tussen de oceaan en de Andes loopt ze van de grens met Peru zuidwaarts tot de omgeving van Copiapó. Het grootste deel van de vier Chileense regio’s valt er binnen: Arica y Parinacota, Tarapacá, Antofagasta en Atacama.
Van noord naar zuid meet de Atacamawoestijn 1.000 km. Sommige bronnen komen zelfs op 1.600 km, omdat ze de smalle kuststrook richting La Serena meetellen. De oppervlakte? Ongeveer 105.000 km², of 128.000 km² als je de kale lagere hellingen van de Andes meerekent. Dat is grofweg zo groot als IJsland of de Amerikaanse staat Kentucky.
San Pedro de Atacama: je uitvalsbasis in de woestijn
Adobehuizen, een witgekalkte kerk en één drukke hoofdstraat, Caracoles, vol reisbureaus, restaurants en winkeltjes: dat is San Pedro, hoofdplaats van een gemeente van 23.439 km². Vrijwel elke tocht in deze gids vertrekt hier en komt hier ook weer terug.
Een paar dingen die je vooraf goed kunt weten:
- Geld: er zijn maar weinig geldautomaten en die raken vaak leeg. Neem dus al wat Chileense pesos mee uit Calama of Santiago. In het dorp kun je bijna overal met een kaart betalen; sommige plekken nemen zelfs alleen kaarten aan, maar kleinere zaken willen contant geld.
- Bereik: buiten het dorp heb je weinig of geen mobiel bereik. Download offline kaarten en je tickets voordat je op pad gaat.
- Brandstof: het enige tankstation in de wijde omgeving staat in San Pedro. Rijd je zelf, tank dan vol voor elke lange rit.
- Prijzen: overnachten is duur. Over het algemeen betaal je 25% tot 35% meer dan in Santiago.
- Gezondheid: San Pedro heeft alleen een kleine eerstehulppost; het dichtstbijzijnde ziekenhuis staat in Calama, zo’n 100 km verderop. Nog een reden om de hoogte serieus te nemen en met een goede verzekering te reizen.
- Btw op je hotel: als buitenlandse toerist ben je vrijgesteld van de 19% Chileense btw op je verblijf, op voorwaarde dat je je kamer in Amerikaanse dollars betaalt (contant of met een buitenlandse kaart) en je paspoort en de toeristenkaart van de PDI laat zien. Voor excursies geldt die vrijstelling niet.
Hoe kom je in San Pedro de Atacama?
San Pedro de Atacama ligt aan de oostrand van de woestijn, in de regio Antofagasta, vlak bij het punt waar Chili grenst aan Bolivia en Argentinië. Vanuit Santiago is het over de weg meer dan 1.600 km naar het noorden, dus bijna iedereen vliegt naar Calama.
Meestal neem je een vlucht van Santiago (SCL) naar Calama (CJC) en rijd je daarna nog ongeveer 1 uur en 15 minuten over Route 23. Rechtstreeks vanuit Santiago ben je zo’n 2 uur in de lucht; LATAM, Sky en JetSMART vliegen elke dag op deze route.
Vanaf het vliegveld vertrekken gedeelde transfers en intercitybussen. Bij alle reizen van PlanetaEXO zijn de transfers van en naar de luchthaven van Calama inbegrepen, en dat maakt de logistiek een stuk eenvoudiger.
Je kunt ook de bus nemen. Vanuit Santiago ben je dan bijna 24 uur onderweg; vanaf Antofagasta, op 310 km, duurt de rit tussen 3 uur 40 en 5 uur.
Hoogte in de Atacamawoestijn: hoe acclimatiseer je?
San Pedro ligt op ongeveer 2.400 m, Laguna Chaxa op 2.300 m en de hooglandlagunes en El Tatio op meer dan 4.000 m.
De hoogte is op deze reis het grootste gezondheidsrisico. Op de hoge tochten krijgen reizigers last van hartkloppingen, hoofdpijn en duizeligheid. Met deze tips voorkom je die klachten, of houd je ze in elk geval beperkt:
- Wen een of twee dagen in San Pedro aan de hoogte voordat je boven de 4.000 m gaat.
- Doe het de eerste dag rustig aan. Ga van de laagste plekken naar de hoogste en bewaar El Tatio voor je laatste ochtend.
- Loop rustig op grote hoogte, drink veel water en gebruik lippenbalsem, neusspray met zoutoplossing en vochtinbrengende crème. De lucht is hier extreem droog.
- Krijg je flinke hoofdpijn, word je misselijk of duizelig? Zeg het tegen je gids en ga niet hoger. Bij ernstige klachten moet je naar een arts en afdalen.
- Controleer of je reisverzekering tochten boven 3.000 m dekt.
Wat is de beste reistijd voor de Atacamawoestijn?
Je kunt de Atacamawoestijn het hele jaar door bezoeken, maar elk seizoen heeft zijn eigen karakter. Het warmere hoogseizoen loopt van december tot februari. Dat zijn ook de maanden van de “Altiplano-winter”, wanneer vocht uit de Amazone ’s middags regen naar de hoogvlakte brengt.
Wil je kamperen? Kies dan de periode tussen oktober en maart, want dan zijn de nachten milder. Tussen april en september zakt de temperatuur zo ver dat kamperen af te raden is.
Houd er ook rekening mee dat het weer in San Pedro de Atacama anders is dan in de rest van de woestijn. De belangrijkste verschillen op een rij:
| ATACAMAWOESTIJN(DE HELE REGIO) | SAN PEDRO DE ATACAMA (HET OASEDORP) | |
|---|---|---|
| Klimaat | Verschilt per zone: milde, vochtige kust; kurkdroog binnenland; ijskoude hoogvlakte. | Eén patroon: droge woestijn op grote hoogte. |
| Overdag | Ongeveer 15–25 °C aan de kust, op de hoogvlakte vaak onder 10 °C. | Ongeveer 13–25 °C, met uitschieters tot 32 °C. |
| Nacht en dageraad | Tot ongeveer −15 °C op de hoogvlakte (El Tatio, winter). | Koud en vaak winderig, het koudst van juni tot augustus. |
| Verschil tussen dag en nacht | Klein aan de kust, enorm in het binnenland. | Groot: warme, zonnige dagen en koude nachten. |
| Regen | Bijna niets in de kern, de droogste plek op aarde. | Heel weinig, vooral tussen januari en maart. |
| Typisch weer | Kustmist (camanchaca); sneeuw en stormen op de hoogvlakte. | De Altiplano-winter (januari–maart, soms april) kan parken zoals de Maanvallei laten sluiten. |
| Luchtvochtigheid en uv | Vochtige kust, extreem droog binnenland. | Zeer lage luchtvochtigheid, sterke uv-straling. |
| Voor bezoekers | Kijk altijd voor welke zone een weersverwachting geldt. | De verwachting voor het dorp zegt weinig: de meeste tochten gaan boven de 4.000 m. |
Wat je moet zien en doen in de Atacamawoestijn
We volgen hieronder de volgorde die de meeste lokale gidsen aanraden: van de laagste plekken naar de hoogste. Zo went je lichaam onderweg aan de hoogte.
Eén parkticket voor alles bestaat niet. De Atacamawoestijn is een lappendeken van gebieden die de lokale Atacameño-gemeenschappen (Lickanantay) beheren, soms samen met CONAF (de Chileense nationale bosdienst). Voor elk gebied betaal je apart entree.
Een aantal van de bekendste plekken, zoals Valle de la Luna, Laguna Chaxa en de lagunes Miscanti en Miñiques, hoort bij het Nationaal Reservaat Los Flamencos, dat in 1990 werd opgericht.
Valle de la Luna (Maanvallei)
Valle de la Luna ligt in de Cordillera de la Sal en is de bekendste attractie van de Atacamawoestijn. Je ziet er opvallende zandduinen, canyons en formaties van zout, klei en steen, in miljoenen jaren uitgeslepen door de wind en de temperatuurschommelingen.
Gewone groepstours vertrekken meestal tussen 14.00 en 15.00 uur, precies tijdens de heetste uren en het felste licht. De meeste maanden sluit het park ongeveer een uur voor zonsondergang. Voor de zonsondergang zelf rijden reizigers naar het gratis Mirador Licancabur langs de snelweg, of ze gaan met hun toegangsbewijs naar Piedra del Coyote.
Te voet kom je er niet in: je hebt een auto of fiets nodig. Met de auto ben je ongeveer een uur onderweg, plus een paar korte wandelingen. Fietsers mogen met een helm op tussen 9.00 en 11.00 uur naar binnen, al verschuiven de tijden per seizoen.
Salar de Atacama en Laguna Chaxa
De Salar de Atacama is de grootste zoutvlakte van Chili. Bij Laguna Chaxa, op ongeveer 2.300 meter, zie je de flamingo’s van dichtbij: een educatief pad leidt naar het water, waar alle drie de flamingosoorten van de Altiplano voedsel zoeken: de Andesflamingo, de Chileense flamingo en de Jamesflamingo.
De meeste tochten over de zoutvlakte gaan daarna door naar Toconao, zo’n 40 km ten zuiden van San Pedro, een dorp van witte vulkanische steen met een klokkentoren uit de 18e eeuw. Je eindigt in de kloof van Jerez, een groene strook boomgaarden langs een beek, midden in de woestijn.
Laguna Cejar, Ojos del Salar en Laguna Tebinquiche
Door het hoge zoutgehalte van Laguna Cejar drijf je moeiteloos in het stralend turquoise water. Veel reizigers rekenen erop hier te zwemmen, maar de lagune zelf is gesloten om de natuur te beschermen. Je gaat het water in bij de naastgelegen Laguna Piedra.
De Ojos del Salar zijn twee ronde zoetwaterlagunes midden op de zoutvlakte. De zwemregels zijn hier in de loop der jaren veranderd, dus lees de borden ter plekke. Het water is ijskoud en diep, en de meeste mensen bewonderen de lagunes dan ook gewoon vanaf de kant.
Laguna Tebinquiche is juist ondiep, met helder water dat als een spiegel de lucht en de vulkanen weerkaatst. Zwemmen en lopen in de lagune zelf is niet toegestaan.
De hooglandlagunes en Piedras Rojas
Op meer dan 4.100 m, in het Nationaal Reservaat Los Flamencos, vallen de hooglandlagunes (lagunas altiplánicas) Laguna Miscanti en Laguna Miñiques op door hun turquoiseblauwe water. Ooit waren ze één meer, tot een lavastroom van de vulkaan Miñiques ze duizenden jaren geleden in tweeën splitste.
Vlakbij ligt Piedras Rojas: een zoutvlakte met turquoise water, omringd door felrode rotsen die hun kleur danken aan geoxideerde mineralen zoals ijzer en koper.
Ga vroeg op pad. ’s Ochtends ligt het water nog stil en zijn de lagunes perfecte spiegels, voordat ’s middags de wind opsteekt. Onderweg passeer je de Steenbokskeerkring, waar je vaak vicuña’s en guanaco’s vlak bij de weg ziet lopen.
Veel tochten eindigen in Socaire, een Andesdorp op ongeveer 3.300 m met prehispaanse landbouwterrassen en een koloniale kerk van adobe.
👉 Bekijk de reis: Atacama 4 dagen: van de Maanvallei tot El Tatio
De geisers van El Tatio
Met zo’n 80 actieve geisers op 4.320 m is El Tatio het op twee na grootste geiserveld ter wereld en het grootste van het zuidelijke halfrond. De naam wordt meestal vertaald als “de grootvader die huilt”.
Vanaf 4.00 uur vertrekken de tochten uit San Pedro voor een rit van 2 uur over een onverharde weg. Zo kom je rond zonsopgang in El Tatio aan, wanneer de koude lucht de stoom in hoge, witte zuilen verandert. Het wordt de koudste ochtend van je hele reis, met gemiddeld zo’n −8 °C in april en −10 °C in juni.
Zodra de zon het veld opwarmt, lost de stoom langzaam op, en tegen 10.00 uur zijn de meeste tourbusjes weer weg. Sommige zelfstandige reizigers komen daarom bewust pas na 9.00 uur, om met veel minder drukte over de vlonderpaden te lopen.
Houd je aan de regels bij de geisers van El Tatio:
- Blijf op de gemarkeerde paden, want het water is bijna kokend heet.
- Zwangere vrouwen en jonge kinderen mogen er niet in; de minimumleeftijd verschilt per touroperator (meestal 8 tot 10 jaar).
- Ook mensen ouder dan 70 worden niet toegelaten. Sommige touroperators nemen ze wel mee met een medische verklaring, dus vraag het na voordat je boekt.
- Baden in het geothermische bad is verboden, om de plek te beschermen.
Op de terugweg stoppen de meeste tochten in Machuca, een klein Atacameño-dorp waar je lamaspiesjes en empanada’s met geitenkaas kunt proeven. Wil je er nog meer uit halen? Zet dan de warmwaterbronnen van Termas de Puritama op je programma, zo’n 30 km van het dorp, met baden van 25 tot 33 °C.
Op weg naar Machuca kom je langs de moeraslanden van Putana, een mooie plek om grazende vicuña’s te zien, samen met reuzenmeerkoeten en Andesganzen. Lager, bij de samenvloeiing van de rivieren Purifica en Puritama, wandelen sommige tours door de Cactusvallei, waar cardóncactussen tot 6 meter hoog staan.
👉 Bekijk de reis: Atacama 5 dagen: sterrenkijken, geisers en Lickanantay-cultuur
Valle del Arcoíris en de rustige kant van de woestijn
In Valle del Arcoíris (Regenboogvallei) kleuren de bergen rood, groen, geel, wit, oranje en grijs, door een mengsel van klei, gips, ijzer, koper en zwavel. Vlakbij liggen de petrogliefen van Yerbas Buenas: honderden rotstekeningen, door de eeuwen heen achtergelaten door de volken die de woestijn doorkruisten, onder wie de Lickanantay (Atacameños).
Onze 7-daagse trektocht door de Atacamawoestijn gaat in vijf wandeldagen door dit terrein: 65,5 km in totaal, tot een hoogte van 4.267 m. Liever kamperen? Onze kampeerreis brengt je weg van de drukte, met twee nachten op een kampeerplek in Machuca en in de Cactusvallei.
De kampeerreis begint dichter bij het dorp, met een fietstocht door de Catarpe-vallei naar de Garganta del Diablo (Duivelskeel), een smalle kloof tussen wanden van klei en zout. Met een huurfiets is het ook een makkelijk uitstapje van een halve dag; je betaalt dan een kleine toegangsprijs aan de gemeenschap van Catarpe.
Sterrenkijken in de Atacamawoestijn
Naar de nachthemel kijken geldt als een van de mooiste dingen die je hier kunt doen. Dat de lucht hier zo uitzonderlijk helder is, heeft drie oorzaken: de grote hoogte, de extreem droge lucht en vrijwel geen lichtvervuiling.
Daardoor staat in de Atacama nu al ongeveer een derde van de optische telescoopcapaciteit ter wereld, en met de nieuwe reuzentelescopen die in gebruik gaan, wordt dat straks meer dan de helft. In San Pedro kies je uit tientallen sterrenkijktochten.
Op een gewone excursie leer je de zichtbare sterrenbeelden kennen en zie je door krachtige telescopen de maan, planeten en objecten diep in het heelal. Er is iets warms te drinken en er wordt een foto van je gemaakt onder de sterren. De gidsen vragen bezoekers hun telefoon weg te stoppen, zodat iedereen zijn natuurlijke nachtzicht houdt.
Wil je in de Atacamawoestijn naar de sterren kijken? Stem je reis dan af op de maankalender: rond nieuwe maan en bij een smalle maansikkel is de hemel op zijn best, terwijl je bij volle maan veel minder sterren ziet. Tochten zitten vaak een week van tevoren vol, dus boek zo vroeg mogelijk.
Toegangsprijzen in de Atacamawoestijn
In San Pedro de Atacama vraagt bijna elke bezienswaardigheid een eigen toegangsprijs. De meeste plekken worden beheerd door inheemse Lickanantay-gemeenschappen, in samenwerking met de Chileense overheid. Met de opbrengst worden kwetsbare ecosystemen beschermd en de bezoekersstromen in goede banen geleid, en de lokale gemeenschappen hebben er een inkomen aan.
Niet alle toegangsprijzen zitten bij reispakketten inbegrepen. Meestal koop je je kaartje zelf bij de ingang, of je geeft je gids het geld ervoor mee. Buitenlanders betalen doorgaans meer, en kinderen, studenten en senioren krijgen korting.
Kleinere locaties van de gemeenschappen vragen nog steeds contant geld, in Chileense pesos. Grotere plekken verkopen inmiddels online en accepteren kaarten. Valle de la Luna gaat voorop: daar moet je je kaartje vooraf online kopen.
| PLAATS | TICKET VOLWASSENE (2026) | WAAR TE KOOP | BETALING |
|---|---|---|---|
| Valle de la Luna (Maanvallei) | CLP 10.800 | Online | Kaart |
| Laguna Cejar en Laguna Piedra | CLP 15.000 | Online, met tijdslot | Kaart |
| Laguna Chaxa (Salar de Atacama) | CLP 13.714 (buitenlandse bezoekers) | Online | Kaart |
| Piedras Rojas + Miscanti en Miñiques | CLP 13.000 (buitenlandse bezoekers) | Online, inchecken in Socaire | Kaart |
| Geisers van El Tatio | CLP 15.000 | Bij de ingang | Vraag het vooraf na (volgens sommige touroperators alleen contant) |
| Termas de Puritama | CLP 38.000 | Online | Kaart |
| Lagunas Escondidas de Baltinache | CLP 12.000 | Ter plaatse | Contant |
| Laguna Tebinquiche | CLP 6.000 | Ter plaatse | Contant |
| Valle del Arcoíris (Regenboogvallei) | CLP 5.000 | Ter plaatse | Contant |
Prijzen veranderen vaak en elke gemeenschap stelt ze zelf vast. Kijk voor vertrek dus even bij de officiële verkoopkanalen van elke plek.
Bij de vier- en vijfdaagse Atacamareizen van PlanetaEXO zitten de toegangsprijzen voor de belangrijkste plekken al bij de prijs inbegrepen:
- Reis van 4 dagen: Valle de la Luna, Laguna Chaxa en de Jerez-vallei; Puritama; Piedras Rojas met de lagunes Miscanti en Miñiques; en El Tatio. Ruil je Puritama in voor Laguna Cejar en Tebinquiche, dan zijn die kaartjes ook inbegrepen.
- Reis van 5 dagen: Valle de la Luna, Piedras Rojas met Miscanti en Miñiques, El Tatio en de culturele Lickanantay-ervaring.
Bij de kampeerreis is alleen de toegangsprijs voor Catarpe schriftelijk bevestigd, voor de fietstocht naar de Garganta del Diablo. Bij de 7-daagse trektocht zijn toegangsprijzen alleen inbegrepen volgens de algemene voorwaarden van de lokale touroperator. Overleg voor beide reizen even met ons voordat je boekt.
Hoeveel dagen heb je nodig in San Pedro de Atacama?
Wil je er alles uit halen, trek dan 4 tot 5 dagen uit. De eerste dag gebruik je om te acclimatiseren, daarna doe je elke dag één grote excursie, zoals de zoutvlakte, de hooggelegen lagunes of de geisers van El Tatio. ’s Avonds blijft er tijd over voor sterrenkijken of Valle de la Luna.
Met 3 dagen zit je echt aan het minimum. Blijf je 7 dagen, dan heb je ook tijd voor de Regenboogvallei, een fietstocht of de beklimming van een vulkaan.
Zo bouwen wij onze reisschema’s op:
- Reisschema van 4 dagen: je begint bij aankomst met Valle de la Luna. Dag 2 staat in het teken van de zoutvlakte, op dag 3 volgen Piedras Rojas, de hooglandlagunes en ’s avonds sterrenkijken. De reis sluit af met een vroege ochtend bij El Tatio.
- Reisschema van 5 dagen: dit begint met sterrenkijken, en in plaats van de zoutvlakte staat een culturele tour bij de Lickanantay op het programma, met uitleg over woestijnkruiden, traditioneel aardewerk en een trektocht met lama’s.
- Trektochten en kampeerreizen: ben je liever te voet op pad, dan voeren onze 7-daagse trektocht en kampeerreizen je door dezelfde woestijnlandschappen.
Wat pak je in voor de Atacamawoestijn?
- Laagjes voor 30 graden verschil: een donsjas, muts en handschoenen voor El Tatio en het sterrenkijken, plus lichte kleding voor de middag.
- Zonbescherming: een zonnebril met categorie 3 of 4, een hoed en zonnebrandcrème.
- Voor Laguna Piedra en Puritama: zwemkleding, handdoek en sandalen.
- Tegen de droge lucht: lippenbalsem, vochtinbrengende crème en neusspray met zoutoplossing.
- Voor de plekken waar je alleen contant betaalt: Chileense pesos.
Klaar om de Atacamawoestijn te ontdekken? Plan je reis met PlanetaEXO!
Je hebt nu een goed beeld van San Pedro, de geisers, de zoutvlaktes en de sterrenhemel van de Atacamawoestijn. Tijd om je reis te plannen!
PlanetaEXO is een ecotoerismeplatform gespecialiseerd in avontuurlijke rondreizen in Chili. We werken samen met lokale touroperators in San Pedro de Atacama en regelen alle logistiek, zodat jij alleen nog maar hoeft te genieten. Neem nu contact met ons op!
Geef een reactie